Email: mikeligalig@gmail.com

Ang mga mibatok sa death penalty dili usab sure kung unsay ilang ikasugyot nga solusyon alang sa paghunong sa nagwatak nga kriminalidad sa Pilipinas

Kaniadto pa, dili gyud ko supak aning death penalty. Simple ra man kaayo ang logic aning death penalty, pero ambot ngano ang simbahang katoliko dili man kasabot ug ila mang gibabagan ang pag-implementar ani sa atong nasod.

Moingon ko nga simple lang ang logic ngano kinahanglan ang death penalty ipahamtang sa mga criminal ug mga lampingasan.

Una, ang death penalty dili man gibuhat alang sa mga walay sala. Giandam ang death penalty alang nianang dagko ug salaod. Nganong mahadlok man ka ug death penalty kung nahibalo ka nga wala kay plano manglugos o kaha mopatay ug tawo?

Ang mahadlok sa death penalty ug kadtong mobabag sa death penalty mao tong mga tawo nga anaa pa sa ilang huna-huna nga may posibilidad sila nga mobuhat ug krimen sa umaabot.

Kung sure ka sa imong kaugalingon ug nakahibawo ka kung kinsa ka ug unsay imong katuyoan ning kalibotan, dili man ka manumbaling anang death penalty kay nahibawo man ka nga wa kay plano manglugos o kaha mopatay ug tawo.

Sa usa ka campaign rally didto sa lungsod sa Anda, dihay mikandidato ug barangay kagawad nga midiskorso sa entablado ug nangaliyupo nga buligan ang iyang kandidatora. Matod pa sa iyang plataporma de gobyerno nga kung siya kono ang itugpo nga kagawad, ang una niyang proyekto nga himoon mao ang pagtukod ug prisohan alang sa mga hubog.

Midugang siya sa pag-ingon nga ang mga hubog sa ilang baryo mga aliwaros ug magsige lang ug wagdoy-wagdoy bisan lawom na sa gabii. Angayan lang, matod pa sa magpapili ug barangay kagawad, nga adunay prisohan alang sa mga hubog aron hiposon ni sila kung dili na makatunong ug uli sa ilang balay.

Wala damha, nanghugyaw ang mga tawo kay dihay misinggit, samtang namulong pa ang magpapili ug barangay kagawad, “Ikaw una ang mapriso!” Didto nasayran nga ang maong kagawad-wannabe utro diay pong parahubog. Pero wala pa to mauso ang expression nga “Pag-sure Oi.”

Lakbit-hisgot lang ning ato mahitungod sa maong parahubog nga buot mogama ug prisohan alang sa mga hubog. Apan ang atong gihisgutan adunay kahilambigitan sa ato nang napadayag sa unahan nga ang death penalty gibuhat alang sa mga lampingasan – ug dili alang sa mga maaghop ug kasingkasing. Sama ba sa giingon sa mga asawa ngadto sa bana: “Kung wa kay gibuhat nga dautan, nganong masuko man ka pangutan-on?”

Wa man ta magbuhat ug sugong para lubkanan ug tipasi; nagbuhat ta ug sugong para gamiton sa pagpananggot.

Ingon niana ang death penalty – ang iyang katuyoan nahilatid man sa batakang balaod. Dili man sa ingon nga kung adunay death penalty, ang mga inosente ang maalaot.

Ang mga mibabag sa death penalty nangatarungan nga basin masilutan ang walay sala. Mahimo kana nga mahitabo apan ang pangutana: pila ra man ang walay sala nga nataral sa hukmanan? Kasagaran nga gikasohan ug napamatud-an sa korte mga sad-an man tinuod. Gawas pa, sa sistema sa balaod sa Pilipinas, ang judge dili man mobasta-basta lang ug pakanaog ug desisyon hangtod nga masang-at ang tanang ebidensya ug nahimbisan na ang tanang mga witness.

Ikaduha, sa nahitabo sa Maguindanao Massacre niadtong Lunes, atong nakita nga aduna gyoy mga tawo nga nawad-an na sa konsensya. Ang nahitabo sa Maguindanao dinagko lang. Apan sa ubang dapit sa atong nasod, pagka-daghang heinous crimes nga nahatala sa kapolisan ug napatik sa pamantalaan. Kung mobasa ka ug SunStar Superbalita (binisaya), malipong ka sa mga balita sa patay didto, patay diri, lugos didto, lugos diri. Naa pay mga chop-chop cases. Dihay mga naglinubaay kay naglalis lang mahitungod sa away ni Pacquiao ug Cotto.

Ikatulo ug kataposan, ang mga mibabag sa death penalty buot manalipod sa mga mamumuno ug sa mga tawo nga walay atay ug batikolon apan wala nila lantawa ang kinabuhi sa mga biktima. Concern ra kaayo sila sa mga criminal apan wala nila tan-awa ang kahimtang sa kinabag-ang katawhan. Unsa kaha ang mahimo nilang baroganan kung sila na mismo ang mahimong usa sa mga biktima?

Diha sa pagpanday sa balaod, ang ato man gong tan-awon ang kaayohan sa kinabag-ang katawhan, dili ang interest sa pipila lang, dili ang interest sa mga walay konsensya.

Ang mga mibatok sa death penalty dili usab sure kung unsay ilang ikasugyot nga solusyon alang sa paghunong sa nagwatak nga kriminalidad sa Pilipinas.

Kung nahibawo lang sila sa statistics nga ang Pilipinas mao ang usa sa mga pinakakuyaw puy-an nga dapit sa kalibotan tungod kay daghang tawo nga walay pugong-pugong mobuhat ug krimen, tingali ilang makita kung unsa kamahinungdanon ang pagsagop sa death penalty dinhi sa Pilipinas.